Op veel plekken in Nederland worden rond Pasen weer grote stapels hout opgebouwd. Jongeren slepen takken en boomstammen bij elkaar, soms wekenlang, tot er een flinke bult ligt. En op een avond in het paasweekend gaat de fik erin. Dan staan mensen eromheen te kijken, te praten, soms met een kop koffie of iets sterkers in de hand.
Ook in onze provincie worden er her en der paasvuren ontstoken. Maar elders in Nederland, vooral in het oosten leeft het meer. Ik herinner mij nog jaren geleden als ik van mijn toenmalige schoonouders kwam op paasavond dat overal paasvuren branden op de weg naar huis.
Het is een oude traditie. Veel mensen doen eraan mee zonder precies te weten waar het eigenlijk vandaan komt. Maar dat maakt het misschien juist wel mooi: sommige tradities blijven bestaan, ook als we het verhaal erachter niet meer helemaal kennen.
Paasvuren zijn namelijk al heel oud. In de middeleeuwen werden ze op veel plekken in Europa aangestoken rond Pasen. Het vuur stond symbool voor licht en nieuw begin. De winter lag achter ons, de dagen werden langer en het leven begon weer op gang te komen.
En dat idee van een nieuw begin is eigenlijk precies waar Pasen over gaat. Pasen is een van de oudste feesten in de christelijke traditie. Het valt in het voorjaar en de datum verschuift ieder jaar een beetje, omdat het verbonden is met het joodse feest Pesach, dat ook in deze tijd van het jaar wordt gevierd. Dat feest herinnert aan een oud verhaal over bevrijding en een nieuw begin voor een volk dat lang in slavernij had geleefd.
Door de eeuwen heen hebben mensen dat idee van nieuw leven op allerlei manieren gevierd. Met kerkdiensten, met muziek, met verhalen – en dus ook met vuur.
Misschien is dat ook wel de reden dat die paasvuren nog steeds worden aangestoken. Niet omdat iedereen precies weet hoe het historisch zit, maar omdat het ergens goed voelt. Mensen komen samen, er is licht in het donker, en even lijkt het alsof de winter echt voorbij is.
Als je zo’n vuur ziet branden, dan besef je: na een donkere tijd komt er weer licht. En misschien is dat uiteindelijk wel de kern van Pasen. Niet ingewikkeld, maar heel herkenbaar. Zoals het vuur dat oplaait in een stapel hout die wekenlang is opgebouwd. Eerst een klein vlammetje, en dan ineens een groot licht waar iedereen omheen staat.
Zo’n moment waarop je denkt: het wordt weer lente.
Er is hoop en leven.
Ds. Raymond Poede.